LIFESTYLE

Het Ghanese verhaal van: Carmen die heel veel over Ghana kan vertellen

Sinds december 2015 probeer ik iedereen door middel van mijn eigen kleine stukje internet te inspireren met mijn Ghanese verhalen. De hoogste tijd om ook eens een ander aan het woord te laten. In “Het Ghanese verhaal van” vertelt iedere week iemand anders over zijn of haar band met Ghana. Vandaag het verhaal van Carmen. Zij is inmiddels zes keer in Ghana geweest (voor een héle goeie reden uiteraard) en geeft onze hele bruikbare tips!

Ghana Carmen

Voorstellen

Enige tijd geleden deed Jennifer een oproepje op haar blog wie zijn/haar Ghana-verhaal zou willen vertellen. Hier hoefde ik niet lang over na te denken. Ik ben inmiddels zes keer in Ghana geweest, dus dat ik “iets met Ghana heb”, kun je wel zeggen. Wees vast voorbereid, ik ben er niet goed in om maar kort over Ghana te vertellen.

Mijn naam is Carmen, 29 jaar en ik woon in Friesland. Ik werk als orthopedagoog in de kinder- en jeugdpsychiatrie. Al heel lang riep ik dat ik eens in het buitenland wilde werken. Toen ik na mijn afstuderen niet meteen werk vond, was dit het ideale moment voor mij om deze droom werkelijkheid te laten worden. In eerste instantie had ik bedacht naar Zuid-Amerika te willen gaan. Lastig was alleen dat ik geen Spaans sprak. Ik had van te voren bedacht dat ik ongeveer 10 weken weg wilde, lang genoeg om een mooie tijd te hebben, maar ook kort genoeg als het toch niet aan mijn verwachtingen zou voldoen dacht ik. Maar als je in die 10 weken ook nog een taalcursus moet doen, dan blijft er weinig tijd meer over voor vrijwilligerswerk. Er moest dus een plan B komen: vrijwilligerswerk in een Engelstalig land. Eigenlijk was ik er toen meteen wel over uit dat het Afrika moest worden. Ik heb veel rondgekeken op internet en uiteindelijk viel de keuze op Ghana, vooral omdat Ghana bekend staat als een relatief veilig land, iets waar mijn ouders ook wel blij mee zouden zijn.

Carmen (16)

Vrijwilligerswerk

Ik wilde graag iets met kinderen gaan doen, omdat dit de meeste raakvlakken met mijn opleiding heeft. Het plan was bij een kinderdagverblijf te gaan werken. In Ghana veranderden deze plannen (ik wist me al aardig aan te passen aan de Ghanese cultuur, waar plannen uiteindelijk ook vaak anders uitpakken dan vooraf bedacht). Met de vrijwilligersorganisatie gingen we in de introductieweek in Tamale (hoofdstad van de Northern Region) langs alle projecten die gesteund werden door de organisatie. Op het kinderdagverblijf werkten al veel vrijwilligers en ik verwachtte dat we elkaar daar vooral voor de voeten zouden lopen. De Zion Primary School liet weten heel graag weer een vrijwilliger te willen hebben die op school kon ondersteunen. Reden hiervoor was dat dit er voor zou zorgen dat kinderen uit de omgeving – die vaker hun ouders hielpen geld te verdienen dan naar school te gaan – ook weer naar school zouden gaan omdat ze nieuwsgierig zouden worden naar de ‘salaminga’ (“blanke” in het Dagbani, de locale taal in Tamale) op school. Hier wilde ik mij graag voor laten ‘gebruiken’, omdat ik het belangrijk vind dat kinderen naar school gaan en dan hopelijk een betere toekomst tegemoet gaan dan hun ouders. Wat heb ik hier een mooie tijd gehad! Soms ook wel moeilijk, want het Ghanese schoolsysteem verloopt op veel vlakken iets anders dan we in Nederland gewend zijn (kinderen die geslagen worden met een stok als ze te laat zijn, docenten die zelf te laat komen, toetsvragen die stuk voor stuk worden uitgeschreven of op het bord komen te staan). Veel wordt de kinderen bijgebracht door het stampen van zinnen in het hoofd. Als je een woord in de zin zou veranderen, zouden velen alsnog de geleerde zin opdreunen. Dit bleek ook uit de volgende situatie, waarbij ik wilde vragen waar een docent was. Ik zei “Goodmorning”, de kinderen gingen staan en antwoorden netjes “Goodmorning madam” terug. Ik vroeg hierna waar de docent was, maar in plaats van een antwoord daarop, kreeg ik “We’re fine, thank you”. Standaard wordt de ochtend na het “goodmorning” gevolgd door “how are you?”, maar deze keer dus niet.

Carmen Ghana

Bij mijn afscheid op school had ik ballonnen mee voor alle kinderen en wat cadeautjes voor ‘mijn klasje’. Zo mooi dan om te zien hoe blij kinderen al kunnen zijn met iets kleins. En die ballonnen! Als je ooit nog eens naar Ghana gaat, en je weet dat je kinderen tegen gaat komen, neem ballonnen mee, succes gegarandeerd! Maar, ook in Ghana zijn kinderen gelukkig kinderen en waren sommigen dan ook teleurgesteld dat ze een rode pen kregen in plaats van een groene pen.

Verwachtingen 

In 2009 was mijn eerste reis naar Ghana. Inmiddels ben ik er zes keer geweest, waarvan de laatste vier keer met als extra reden om mijn vriendje op te zoeken. Ja, ik ben er ook voor gevallen! Vooraf wist ik heel zeker dat ik niet verliefd zou worden in Ghana. Blijkbaar kende ik mezelf toen nog niet zo goed als ik dacht. Elke keer als ik weer naar Ghana ga, voelt het als een soort van thuiskomen. Op het vliegveld in Ghana, bij de paspoortcontrole, wordt vaak gevraagd wat je in Ghana komt doen. Ik noem dan meestal dat ik naar Tamale, my second hometown, ga waar mijn vriendje woont. De Ghanezen kunnen het echt waarderen dat je positief over Ghana spreekt, het land waar de meeste Ghanezen zelf ook zo trots op zijn.

Mijn verwachtingen destijds waren iets voor anderen kunnen betekenen, mezelf ontwikkelen, leren omgaan met verschillen uit een andere cultuur, wonen bij een lokale familie, maar vooral een mooie tijd tegemoet gaan! Dat ik niet meteen de wereld zou kunnen gaan verbeteren, en dat het iets kunnen betekenen voor anderen maar van tijdelijke aard zou zijn, was ik me meteen bewust van. Als er dan op de school waar je werkt een jongen is die niet met plezier naar school gaat, altijd strijd heeft met leerkrachten en medeleerlingen en om die reden al meerdere scholen heeft bezocht, en je krijgt van de directrice te horen dat iedereen verbaasd is dat deze jongen met plezier naar jouw lessen gaat en weer elke dag een lach op zijn gezicht heeft, is dat toch wel het mooiste compliment wat je kunt krijgen! Maar ook andere kinderen heb ik bijvoorbeeld het alfabet geleerd, zelf woordjes leren lezen of eindelijk die moeilijke rekensom leren snappen. Zo mooi, die grote lach op het gezicht van de kinderen als het kwartje viel. Een geluksmomentje voor ons allebei.

Andere verwachtingen die ik had was dat iedereen in Ghana arm zou zijn en dat ik vooral rijst zou eten. Niet iedereen in Ghana is arm, ik heb daar ook heel dure auto’s rond zien rijden waarvan ik me afvraag of ik zo’n auto ooit zal kunnen betalen. Het verschil in arm en rijk is wel heel groot in Ghana. Ik heb tijdens een latere reis een sloppenwijk bezocht in Accra. Echt, mensen die ik daar gezien heb woonden met meerdere mensen in een klein ‘huisje’ (een ruimte zo groot als een klein schuurtje, met alleen beton op de vloer en verder he-le-maal niets), en hebben alleen de kleren die ze op dat moment dragen. Toch hoor je deze mensen nauwelijks klagen over dat ze arm zijn.

Carmen Ghana

Het geloof is in Ghana erg belangrijk (in het zuiden overwegend Christendom, in het noorden meer Islam, maar verspreid over het land ook natuurgodsdiensten) en zo vinden veel mensen voor hun problemen ook steun bij elkaar, ook in praktische zin: over het algemeen zijn de Ghanezen heel gastvrij en zo delen ze ook graag eten met een ander. Een dag nadat ik in de sloppenwijk in Accra was geweest, was ik weer in Nederland en ik keek eens om me heen. Allemaal mooie huizen, met een tuin vol bloemen, de meeste mensen hebben een eigen auto, huisdieren, noem maar op. Wat voelt dat dan oneerlijk. De mensen daar, met geen cent op zak maar toch proberend wat moois van de dag te maken, en mensen in Nederland met huis en tuin en nog veel meer wat hun hartje maar begeert en zeurend over iets wat we (nog) niet hebben. Dan besef je wel even wat voor verschillen er zijn in de wereld.

Helaas merk ik dat je ook weer snel terugvalt in je oude gewoonten in Nederland en klaag ik ook weer over een trein die te laat is en zoveel andere dingen. Toch ook weer grappig hoe je je kunt aanpassen als je ergens anders bent. De eerste keer dat je in Ghana op de bus wacht die (natuurlijk) te laat is, kijk je 10x of vaker op je horloge, zucht je en vraag je je af wanneer die bus nou toch eens komt. Dit leer je snel af als je een paar keer in Ghana bent geweest, dan ga je naar de bus toe op de afgesproken tijd (of later) en hou je er al rekening mee dat de bus te laat zijn. Een bus die een (paar) uur later dan de geplande tijd vertrekt, is niet vreemd in Ghana.

Bij het gastgezin waar ik woonde had ik samen met een andere vrijwilliger een eigen kamertje. Er werd goed voor ons gezorgd. Het gastgezin bestond uit een moeder, een dochter, een zoon en een kleindochter (haar vader woonde elders). Elke dag werd er voor ontbijt en een maaltijd gezorgd. De maaltijd was vaak te veel, maar iets laten staan mocht ook niet. We hebben inderdaad veel rijst gegeten, maar ook spaghetti en wat locale gerechten geprobeerd. Mijn favoriet is riceballs met groundnutsoup en red-red (gefrituurde bakbanaan, gefrituurde yam en bonen in een sausje).

Carmen (4)

Ervaringen

Behalve dat ik voor werk in Tamale verbleef, heb ik ook de mogelijkheid gehad door het land te reizen. Tijdens de periode van mijn vrijwilligerswerk, ben ik bijvoorbeeld naar Mole National Park (olifanten, apen, wilde zwijnen, antilopen, vogels), Mognori Eco-village (het traditionele leven in Ghana ontdekken) Wechiau (nijlpaarden), Boabeng-Fiema Monkey Sanctuary, Kintampo Waterfalls, Hand in Hand in Nkoranza (leefgemeenschap voor in de steek gelaten kinderen en jongvolwassenen met een verstandelijke of een meervoudige beperking, afkomstig uit heel Ghana.), Cape Coast Castle en Elmina Castle (slavenforten in het zuiden van het land, waar ook een stukje Nederlandse geschiedenis zich heeft afgespeeld in de tijd van de slavernij) en Kakum National Park (touwbruggen ver boven de grond) geweest.

Carmen (7)

Toen ik in 2012 samen met een andere vrijwilliger terug ging om vrienden en het gastgezin op te zoeken en nog meer van het land te ontdekken, zijn we naar de stranden van Ada Foah geweest (dit was nog best wel ingewikkeld om daar te komen. We spraken de plaatsnaam steeds verkeerd uit, waardoor niemand wist waar we naar toe wilden), naar Ho en Hohoe, hebben we de Wli Waterfalls bezocht, Tafi Atome (wederom apen), kente weven en cacaoplantage bezocht in Adanwomase (Ashanti regio) en opnieuw een poging nijlpaarden in Wechiau zien. Tijdens de reisjes die ik later samen met mijn vriend heb gemaakt, zijn we onder andere naar zijn geboortedorp Larabanga geweest, Yendi, Busua, Winneba en een heel mooi strand bij Accra (Bojo Beach).

De uitstapjes die me hierbij het meest bijgebleven zijn, zijn Wechiau en Busua. In het tweede weekend dat ik in Ghana was tijdens mijn vrijwilligerswerkperiode, ben ik samen met 5 andere vrijwilligers naar Wechiau geweest. De bedoeling was dat we na een nacht slapen op een treeplatform de volgende dag de Volta-rivier op zouden gaan om nijlpaarden te zien. Helaas is het er niet van gekomen de rivier op te gaan en hebben we daardoor ook geen nijlpaarden gezien. In plaats daarvan verbleven we bijna de hele dag in het ziekenhuis. De trap van het treeplatform begaf het toen wij daar met zijn allen op stonden voor een foto. Daar zit je dan in de middle of nowhere en een telefoonverbinding die steeds weg valt. Uiteindelijk was er één auto die daar kon komen en ons naar het ziekenhuis heeft gebracht. Twee meiden moesten geopereerd worden en in Nederland revalideren. Het tripje naar Busua is me vooral bijgebleven omdat mijn vriend en ik daar de jaarwisseling hebben gevierd op een “Jungle-party”. Groot feest ergens midden in een bos! Oud en nieuw vieren met je vriend die je weinig ziet is natuurlijk al heel bijzonder, en dan ook nog eens op zo’n locatie, wow!

Tips

Zoals ik al eerder zei is Tamale my second hometown. Als we in de bus van Accra naar Tamale reizen krijg ik iedere keer weer een gevoel van thuiskomen. Ik ken er de weg, mijn Ghanese vrienden wonen er, ik weet waar de lekkere chop bars zitten. Als je trouwens lekker wilt eten in Ghana, laat je vooral niet te veel afschrikken door de adviezen dat je niet op straat moet eten. Kijk vooral goed of er veel mensen eten bij dat eettentje halen, dan betekent het dat het eten er goed is. Een andere tip: reis niet alleen met het vliegtuig, maar juist ook met de bus. Oké, het duurt veel langer voordat je ergens bent, maar je ziet dan zoveel moois! Je ziet echt het landschap veranderen van in het zuiden een vochtig regenwoud klimaat (mooie groene bomen) naar in het noorden de droge savanne (met de typisch Afrikaanse rode zandwegen).

Carmen (9)

Iets anders wat ik je ook zeker kan aanraden is het contact aangaan met de locale bevolking. Dan leer je zoveel meer van de cultuur dan wanneer je alleen maar contact houdt met andere vrijwilligers/je reisgezelschap. Houdt er hierbij wel rekening mee dat het makkelijker is contact te maken met jongens/mannen dan met meiden/vrouwen. Althans, dat is mijn ervaring iedere keer weer. En, je moet ook zeker de groet leren die veel Ghanese jongeren onder elkaar gebruiken: je geeft elkaar een hand en maakt met elkaars vingers een ‘vingerknip’ (dat geluid wanneer je middelvinger van je duim af laat glijden), hier scoor je punten mee.

Met betrekking tot eten: ruik niet aan eten (dit betekent in Ghana dat je denkt dat het eten niet goed is), kauw niet op fufu dan wordt je vreemd aangekeken (met je rechterhand haal je een stukje af van deze deegbal, stop het in je mond en slik het door). En, maar dit heb je misschien ook al eens in een reisgids over Ghana gelezen, gebruik alleen je rechterhand bij het eten en contact met andere mensen. Mocht het niet anders kunnen dan je linkerhand gebruiken, excuseer je hier dan voor (“sorry for using left”). In Ghana wordt de linkerhand gebruikt bij toiletbezoek. Voor wat betreft het naar het toilet gaan, zorg er voor dat je altijd tissues oid bij je hebt. Onderweg bij een ‘reststop’ is er vaak geen wc-papier bij het toilet maar krijg je een paar velletjes mee als je voor het toilet betaalt (en dan hoop je maar dat je daar genoeg aan hebt) of je krijgt een stuk (soms Nederlandse!) krant om je billen mee af te vegen. Maar de belangrijkste tip die ik je kan geven: geniet van al het moois wat je tijdens je bezoek tegenkomt!

De toekomst

Mijn vriend en ik hebben al veel mooie momenten in Ghana mogen beleven, maar gelukkig ook in Nederland. Hij is drie keer geweest. We hebben van die typische Nederlandse dingen gedaan, zoals Sinterklaas vieren, schaatsen, Koninginnedag vieren, op de boot naar een Waddeneiland, maar ook familie en vrienden leren kennen en vooral van het samenzijn genieten. In de toekomst hopen we samen in Nederland te kunnen wonen. Vooral door mijn ervaringen in Ghana op de school en in het ziekenhuis, werd ik me er van bewust hoe goed zulke zaken toch in Nederland geregeld zijn. Als je in het ziekenhuis terecht komt, zou ik toch liever in een Nederlands ziekenhuis liggen (hier wordt door het personeel goed op je gelet, in Ghana ben je veel meer afhankelijk van vrienden en familie) en als we later kinderen mogen krijgen heb ik een beter gevoel bij het Nederlandse onderwijs(systeem) dan bij het Ghanese onderwijs(systeem). Het samen kunnen zijn met je buitenlandse vriend is niet gemakkelijk, je kunt niet zoveel samen zijn als met een Nederlandse vriend, je moet er veel dingen voor regelen en het kost vooral heel veel tijd! Toch gaan wij er van uit dat wij een hele mooie toekomst samen tegemoet gaan, in Nederland.

Carmen (2)

Mocht je het leuk vinden om nog meer te lezen over mijn belevenissen tijdens de periode dat ik in Ghana was voor vrijwilligerswerk? Mijn waarbenjij.nu staat nog steeds online.

Carmen, zo onwijs bedankt voor je verhaal! Als ik nu zelf niet in Ghana zou zitten, zou ik waarschijnlijk huilen van herkenning en heimwee. Bedankt voor je zeer bruikbare tips. Om een reis door Ghana nog aangenamer te maken, is het zeker aan te raden ze op te volgen.

En omdat beelden meer dan worden zeggen, hieronder extra foto’s!

Liefs, Jennifer

Carmen (1)

Carmen (3)

Carmen (8)

Carmen (13)

Carmen (15)

You Might Also Like

No Comments

Leave a Reply