LIFESTYLE

Vrijwilligerswerk in Nederland: VoorleesExpress

Zoals je waarschijnlijk weet, ben ik in 2013 voor het eerst naar Ghana gegaan om vrijwilligerswerk te doen. Het was een geweldige tijd, maar het knaagde constant aan me dat ik niet écht iets veranderden in de levens van de kinderen. Ik vind vrijwilligerswerk in het buitenland niet nutteloos (mits het goed voorbereid en aangepakt is), maar het is ook niet de oplossing voor de ellende in de wereld. Terug in Nederland kreeg ik de behoefte om kinderen dichterbij huis te helpen. Ik stuitte als snel op de VoorleesExpress. Ook dat is misschien een druppel op de gloeiende plaat, maar elk stapje is er één. Vandaag vertel ik je meer over dit vrijwilligerswerk, én waarom het belangrijk is dat meer mensen dit gaan doen.

VoorleesExpress

Wat is de VoorleesExpress

De VoorleesExpress is een organisatie die gezinnen met kinderen tussen de 2 en 8 jaar ondersteunt door middel van een vrijwillige voorlezer die elke week (20 weken lang) een uurtje komt voorlezen. Het gaat hierbij om kinderen die moeite hebben met de Nederlandse taal of uit een taalarme omgeving komen (bijvoorbeeld doordat de ouders zelf niet zo goed Nederlands spreken). Elke week komt de voorlezer interactief voorlezen. Uiteindelijk hoopt de voorlezer de kinderen en de ouders (waarvan er altijd minimaal één bij het voorleesuurtje aanwezig is) te inspireren om zelf aan de slag te gaan met (voor)lezen.

Wat is het doel van het voorlezen

Het doel van het voorlezen is de taalvaardigheden van de kinderen in het gezin verbeteren. Door interactief voorlezen (bijvoorbeeld de boekenkaft bespreken, vragen stellen aan het kind, moeilijke woorden uitleggen, taalspelletjes spelen) oefen je de taalvaardigheden en vergroot je gelijk de woordenschat. Daarnaast is het (in het meest gunstige) geval de bedoeling dat de ouders het voorlezen na die twintig weken zelf gaan overnemen. Een gezin mag namelijk maar één keer meedoen met de VoorleesExpress. Daarom is het ook zo belangrijk dat ook de ouders bij het voorleesritueel betrokken worden. Doordat ze erbij zitten, kunnen ze zien hoe de voorlezer dit aanpakt (en hierover vragen stellen) en dit zelf toepassen.

Naast dat hopelijk het leesplezier van de kinderen wordt verhoogd, heeft de VoorleesExpress ook als doel om mensen met elkaar in contact te brengen. Veelal gaat het tussen mensen (vrijwilliger en voorleesgezin) met opleidings- en inkomensverschillen of verschillende culturele achtergrond. Uit onderzoek blijkt namelijk dat mensen die met elkaar in contact worden gebracht rond een thema die niks te maken heeft met de verschillen, meer positieve denkbeelden en kennis over elkaar krijgen. (Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling, 2005)

Waarom is voorlezen belangrijk

  • Ongeveer 12% van de Nederlanders is laaggeletterd. En dat terwijl geletterdheid zeer belangrijk is voor de economie en de volksgezondheid. De feiten en cijfers op een rij:
  • Laaggeletterden kunnen geschreven informatie onvoldoende gebruiken om goed te functioneren – thuis, op het werk en in de maatschappij.
  • In 2014 was 12% van de 16- tot en met 65-jarigen laaggeletterd.
  • Twee derde van hen is van Nederlandse afkomst, een derde van buitenlandse afkomst.
  • En de laaggeletterdheid in Nederland neemt voorlopig niet af. Het percentage laaggeletterden is in de afgelopen 17 jaar gegroeid van 9,4% naar 11,9%. (Buisman, M. & Houtkoop, W. 2014)

Laaggeletterdheid is een groot maatschappelijk probleem. Want geletterdheid heeft een directe invloed op onderwijsniveau, werk, inkomen en gezondheid. Een hoge leesvaardigheid is van groot belang voor een groeiende economie, de nationale volksgezondheid en een bloeiend cultureel-maatschappelijk leven. (Greef, M. de, Segers, M. & Nijhuis, J. 2014)

Hoe gaat zo’n voorleestraject in zijn werk

In principe kan iedereen (18+)  zich opgeven als vrijwilliger. Het enige wat je hoeft te doen is te kijken of de VoorleesExpress bij jou actief is (meestal via een overkoepelende vrijwilligerswerkorganisatie of bibliotheek), en dan meld je je aan. Eerst krijg je een soort intakegesprek, aan de hand daarvan wordt bepaald of je geschikt bent voor dit type vrijwilligerswerk. Ik heb mijn gesprek al in maart 2016 gehad, maar door misverstanden en omdat ik natuurlijk ook een tijdje niet in Nederland was, heb ik sinds maart 2017 eindelijk een voorleesgezin. Normaal gaat er vast veel minder tijd over het vinden van een gezin. Tussendoor heb ik ook een training gevolgd over interactief voorlezen.

En begin maart was het dus eindelijk zover: de kennismaking met mijn voorleesgezin. De eerste keer gaat je coördinator mee om nog wat dingen te bespreken, en ook de tiende keer komt deze op bezoek om de voortgang te bespreken. Voor de rest regel je alles zelf. Eens in de twee á drie weken ga je dus ook even langs de bibliotheek (je krijgt een gratis pas!) om nieuwe boeken te lenen.

Hoe gaat het met mijn gezin

Sinds een krappe twee maanden ga ik elke woensdagmiddag voorlezen bij S. en N. Een jongetje van net vier jaar en een meisje van zes jaar. Hun ouders zijn al jaren geleden uit Irak naar Nederland gekomen, maar de kindjes zijn zelf wel in Nederland geboren.

Elke woensdagmiddag als ik op de bel druk, verschijnen er twee koppies voor het raam. Ik vind het super leuk om te merken dat ze er al aan gewend zijn dat ik (toch een vreemdeling) elke week even kom. Voornamelijk S. is niet elke week geïnteresseerd in voorlezen (alias stilzitten en luisteren), maar nu ik een beetje door heb van wat voor boeken hij houdt (piraten, ridders en dinosaurussen) kan ik zijn aandacht steeds beter vasthouden. Het is vooral heel leuk om te merken dat na zo’n korte tijd zijn uitspraak ook iets verbetert is, en dat hij ook meedenkt over waar het boek over zou gaan of hoe de hoofdpersoon in het verhaal iets moet gaan oplossen. Hierdoor wordt zijn fantasie geprikkeld, en leert hij een hoop nieuwe woorden.

Aan N. merk je heel goed dat ze de Nederlandse taal al veel machtiger is dan haar jongere broertje. Soms gebruikt ze echt moeilijke woorden. Bij haar vind ik het leuk om te merken dat ze steeds meer begint te vertellen, bijvoorbeeld over wat ze gedaan heeft op school. Ze laat ook graag horen en zien wat ze allemaal kan.

De moeder van S. en N. zit er elke week bij. Iets waar ik echt voor in mijn handjes moet knijpen, want ik heb begrepen dat het in de meeste gezinnen een hele opgave is om de ouders te stimuleren er bij te gaan zitten (want als ze dat al niet doen, wordt het lastig om ervoor te zorgen dat ze over 20 weken zelf hun kinderen gaan voorlezen). Het leuke is dat ze toen ik de eerste keer kwam zelf ook boeken had geleend bij de bibliotheek. Ik merk aan haar dat ze enorm haar best doet om mee te draaien in de Nederlandse maatschappij, en dat ze het heel belangrijk vindt om onze taal goed te spreken. Als er een woord in een boek voorbij komt dat ze niet kent, vraagt ze ook gerust om uitleg.

Ondanks dat S. sommige weken meer over de bank aan het klauteren is, rond rent of koprollen door de kamer maakt ben ik heel blij dat ik aan dit gezin ben gekoppeld. Ik zie na een paar weken al een beetje vooruitgaan (en dat betekent dus dat ik het niet voor niets doe) en ik heb er alle vertrouwen in dat moeder (en dit doet ze soms al) het voorlezen over twintig weken gaat overnemen. Helaas is vader op woensdagmiddag aan het werk, maar het zou leuk zijn als hij ook gaat voorlezen. Dat is belangrijk omdat kinderen die hun vader een boek zien lezen, ook eerder een boek gaan lezen dan kinderen die een vader hebben die geen boeken leest. (Huysmans, 2013)

Het is een superleuke ervaring om een beetje in een ‘vreemd’ gezin op genomen te worden, en ze te helpen met de Nederlandse taal. Mocht je een paar uur per week over hebben en op zoek zijn naar nuttig vrijwilligerswerk, kan ik je de VoorleesExpress zeker aanraden.

En hoe kan jij ook voorlezer worden

Via de website van de VoorleesExpress kun je opzoeken of ze actief zijn in jouw regio. Dan meld je je aan (of mail je even voor meer informatie) en de rest spreekt voor zich. Het gaat dus om een periode van 20 weken, een (vast) uurtje per week. Daarnaast zal je eens in de zoveel weken even langs de bibliotheek moeten gaan om nieuwe boeken te lenen, maar omdat je een gratis bibliotheekpas krijgt kun je dan ook wat boeken voor jezelf meenemen. En stiekem is een halfuurtje tussen de prentenboeken neuzen helemaal niet zo’n straf. Voorleesboeken tips vind je hier.

Dit is dus onder andere wat ik elke week doe. Super leuk en echt een aanrader! Mocht je nog vragen hebben over dit vrijwilligerswerk kun je me natuurlijk altijd een berichtje sturen.

Liefs, Jennifer

You Might Also Like

2 Comments

  • Reply
    Sabine
    20 april 2017 at 17:02

    Super leuk! Heb het meteen doorgestuurd naar mijn moeder, lijkt me echt iets voor haar om te doen.

    • Reply
      Jennifer
      20 april 2017 at 17:53

      Leuk! Ik hoop dat zij ook zo enthousiast is 🙂

    Leave a Reply